Geweld tegen leerkrachten en ander onderwijspersoneel neemt toe. Wat vroeger uitzonderlijk was, wordt vandaag steeds vaker realiteit: verbale agressie, bedreigingen en zelfs fysiek geweld op school en in de klas. Dit is onaanvaardbaar. Het gaat hier niet om geïsoleerde incidenten, maar om een bredere maatschappelijke tendens waarbij respect voor gezag en voor publieke dienstverleners onder druk staat. Onderwijspersoneel, dat dagelijks instaat voor de vorming en begeleiding van jongeren, mag nooit het mikpunt worden van agressie.
Stijgende cijfers, onderschatte realiteit
Uit cijfers die het VSOA opvroeg bij de politie blijkt dat het aantal geregistreerde feiten van geweld tegen personen met een openbare functie de afgelopen jaren sterk is gestegen. Tussen 2020 en 2024 nam het aantal processen-verbaal voor slagen en verwondingen toe met 19%. Deze cijfers geven echter slechts een gedeeltelijk beeld. Niet elk incident wordt gemeld, niet elke leerkracht dient klacht in en de registratie is niet altijd sluitend. De werkelijke omvang van het probleem ligt dus hoger.
Normvervaging en maatschappelijke druk
De toename van geweld staat niet op zichzelf. Het is een symptoom van een bredere normvervaging in onze samenleving. Conflicten worden sneller agressief, respect voor functies en grenzen verdwijnt en sociale media versterken dit gedrag door incidenten te filmen en te verspreiden. Experts wijzen op verschillende factoren die deze evolutie verklaren, zoals toenemende stress, individualisering, alcohol- en drugsgebruik en het afnemende respect voor gezag. Tegelijk is er ook meer meldingsbereidheid, wat belangrijk is om het probleem zichtbaar te maken.
Wat eist het VSOA-Onderwijs?
Voor het VSOA-Onderwijs is de boodschap duidelijk: geen enkele vorm van geweld tegen onderwijspersoneel is aanvaardbaar. Leerkrachten hebben recht op een veilige werkomgeving.
Wij pleiten voor een structurele aanpak met concrete maatregelen, waaronder:
- preventie: risicoanalyses, aangepaste infrastructuur en duidelijke procedures op school;
- weerbaarheid: vorming en ondersteuning voor personeel om met agressie om te gaan;
- duidelijke protocollen: heldere afspraken en snelle tussenkomst bij incidenten;
- registratie en aangifte: elk incident moet gemeld en opgevolgd worden;
- vervolging: een einde aan het gevoel van straffeloosheid;
- ondersteuning en nazorg: psychologische begeleiding en bijstand voor slachtoffers.
Samen sterk tegen geweld
Geweld op de werkvloer stoppen is een gedeelde verantwoordelijkheid. Overheid, schoolbesturen en samenleving moeten samen investeren in veiligheid, respect en duidelijke grenzen. Het VSOA-Onderwijs staat klaar om hierover mee aan tafel te zitten en oplossingen af te dwingen. Wie voor de klas staat, verdient bescherming en geen angst.
Deze problematiek raakt niet alleen het onderwijs, maar het volledige openbaar ambt. Meer informatie over de bredere campagne ‘Stop geweld!’ vind je op de website van het VSOA.
Ben je slachtoffer van agressie?
Praat erover met collega’s, je leidinggevende of je VSOA-afgevaardigde.
Registreer elk incident, ook als het “klein” lijkt.
Vraag ondersteuning en nazorg: je staat er niet alleen voor!
Heb je vragen of nood aan hulp? Neem contact op met je VSOA-Onderwijsafgevaardigde of bel onze Serviceline op 02 529 81 30 (optie 2).